Actueel

“Ondernemen betekent ook moeilijke beslissingen nemen.”

“Belachelijk!” dacht ondernemer Niels Meijssen toen hij in coronatijd ontdekte dat Booking.com staatssteun had aangevraagd. Al langer stoorde hij zich aan de oneerlijke manier waarop dit platform opereerde. Dus startte hij een crowdfunding voor een alternatief. Met Time to Momo wil hij de reisindustrie menselijker maken. Om het over de gehele linie beter te doen, koos hij voor steward ownership. Een nieuw bedrijfsmodel waar hij graag een lans voor breekt.

Vanaf Centraal Station Rotterdam is het maar een klein stukje lopen naar LaatBloeien. Sinds 2021 zit Niels met zijn team in deze coworking space. Via de welbekende Luchtsingel – een knalgele loopbrug dwars door het centrum- wandel ik mijn afspraak tegemoet. Iedere plank werd gesponsord door een Rotterdammer: letterlijk en figuurlijk een brug van verbinding. Vanuit onze meetingroom hebben we uitzicht op de Hofpleinfontein waar Feyenoord-supporters telkens massaal te water gaan om de overwinning te vieren. Geen woorden, maar daden. Dat geldt zeker ook voor Niels.

Bij thuiskomst van een reis door Japan begin 2019, las je dat Booking.com staatssteun ging aanvragen vanwege de coronapandemie.
‘Een bloody shame! Eerst jarenlang miljarden verdienen, eigen aandelen inkopen en dan nú je hand ophouden voor 65 miljoen! Gewoon omdat het kán. Op LinkedIn schreef ik deze frustratie van me af. Onder mijn post zei ik dat ik bij 1000 likes een crowdfunding overwoog voor een alternatief boekingsplatform. Binnen een paar uur werd ik aan die uitspraak gehouden.’

Je kreeg meer dan 40.000 likes.
‘Tja…Ik denk dat er meer mensen boos waren. Het was gewoon het juiste bericht op het juiste moment. De oprichters van Booking hadden vast geen slechte intenties, maar intussen zijn er investeerders bij gekomen en kijken ze alleen nog maar met de winstmaximalisatie-bril naar het bedrijf. Ze proberen zo veel mogelijk geld tussen het contact van hotel en vakantieganger uit te halen. Hierbij is de consument de grootste verliezer, want zo’n hotel moet marge maken en reizigers betalen die commissie. Op de website zelf wordt je vreselijk gemanipuleerd. “Op dit moment kijken er nog vier anderen naar deze hotelkamer.” “Nog maar één kamer vrij.” “Boek snel!”’

Meer dan 2,5 miljoen mensen lazen je LinkedIn-post. Heb je overwogen om het te negeren?
‘Het was niet te negeren. Het ontplofte gewoon. Iedere krant schreef erover. We zijn ook nog bij VPRO Tegenlicht geweest. Ik was toen al ondernemer met TodayTomorrow, een digitale studio. Een collega moedigde me aan. Die zei tegen me: joh, je bent nu toch drie maanden ertussen uit geweest in Japan. En we hebben ons prima kunnen redden. Dit is een goed idee dus ga ervoor. Tegelijkertijd hadden we dus de pandemie: de perfecte tijd om iets nieuws te beginnen.’

Corona was een blessing in disguise?
‘Voor ons wel. Zonder de coronacrisis waren wij er niet geweest. Anders had ik die LinkedIn-post niet geschreven waarmee we snel veel mensen konden werven voor het team. In die beginfase hadden hotels ook veel tijd voor ons want de hele vakantiebranche lag op z’n gat. We werden overal met open armen ontvangen.’ 

Foto Max Kneefel

“Vaak wordt alleen de leuke kant belicht. Maar ondernemen betekent ook moeilijke beslissingen moeten maken. Het helpt om de mensen voor wie we het doen in gedachten te houden.”

Tussen de LinkedIn-post en de uiteindelijke crowdfunding zat vier maanden tijd.
‘Als ik dit ging doen, wilde ik het wel goed doen. Dus nam ik de tijd om alles uit te zoeken. Ik verdiepte me in een governance structuur waarbij de macht in handen is van onafhankelijke stewards en niet van aandeelhouders die alleen maar met geld bezig zijn. Normaal als je aandelen uitgeeft in een bedrijf, zijn het winstrecht en het stemrecht met elkaar verweven.Bij steward ownership haal je die twee eigendomsrechten uit elkaar. Waarbij je dus zegt dat de mensen die geld investeren niet aan het roer zitten qua stemrecht. Zo zorg je ervoor dat mensen niet te veel met hun portemonnee gaan stemmen en halen we de financiële angel uit het bedrijf.Het is een garantie dat we nooit uitgroeien tot een tweede Booking.’ 

Even fast forward. Je bedrijf begon onder de naam Beterboeken. Vanwege de internationale ambities veranderden jullie in Moonback en vervolgens fuseerde je in september 2023 met Time to Momo. Waarom koos je ervoor om samen te gaan?
‘Time to Momo – de originele reisgidsen afdeling – zit hier op een steenworp afstand. Ik kende de oprichter René en eens in de zoveel tijd gingen we samen koffie drinken. Allebei in dezelfde branche met als missie om de reisindustrie socialer te maken. Pas na een paar jaar kwam het eigenlijk in de stroomversnelling: moeten we onze krachten niet bundelen? We wilden laten zien dat je zo’n business platform ook op een sociale manier kunt runnen. Dat doen we door een eerlijke commissie te vragen van hotels. Bij ons 10% in plaats van oplopend tot 30% bij Booking. Onze klanten foppen we niet met nepmeldingen. En we dwingen hotels niet om meer commissie te betalen omdat ze dan bovenaan komen te staan in de zoekresultaten. We willen de reisindustrie menselijker maken. Dus weg van het massatoerisme en de plaatjes menu’s. Echt een stad ontdekken door de ogen van de locals.’

Jullie zijn nu vier jaar onderweg sinds de crowdfunding. Time to Momo is nu nog niet winstgevend.
‘Nee, het is best een hele competitieve markt. Maar er is een groot draagvlak voor dit idee. Alleen ben ik erachter gekomen dat de mensen die investeren niet per se bij ons boeken. Ze zijn vooral tegen Booking.com. Daarnaast bepalen mensen in het reisproces éérst hun bestemming en daarna pas wat ze willen doen. Time to Momo is van origine een papieren reisgids en die kopen mensen dus vlak voordat ze op reis gaan. En dan gaan ze niet annuleren omdat ze erachter zijn gekomen dat Time to Momo ook een boekingsplatform heeft. We hadden gedacht dat we sneller resultaat van de fusie zouden zien.’

Geeft dat stress?
‘In periodes is dat wel stressvol, ja. Vaak wordt alleen de leuke kant van ondernemen belicht. Iets opbouwen dat er eerst nog niet was. Zelf alle touwtjes in handen hebben. Maar ondernemen betekent ook moeilijke beslissingen maken. Omdat we na de fusie niet snel genoeg in een win-win situatie terechtkwamen, moesten we ook mensen ontslaan. Daar heb ik wel wakker van gelegen. Je moet natuurlijk goed nadenken en in die tijd kan je er niks over zeggen. Dus je loopt de hele tijd met een geheim rond terwijl je ook nog tegenover degene zit tijdens de lunch. Uiteindelijk heb ik negen mensen moeten ontslaan.’

Met welke gedachte troost je jezelf dan?
‘Dat die mensen echt wel weer op hun pootjes terechtkomen. Kijk, het is op dat moment gewoon de enige mogelijkheid. Willen we het bedrijf en dit idee van steward ownership redden, dan moeten we deze beslissingen nemen, hoe pijnlijk ook.’

Onze vorige Idealist Belle Barbé vroeg zich af wat je tijdens tegenslagen op de been houdt om dit avontuur te blijven aangaan?
‘Ik heb een heel sterk ontwikkeld rechtvaardigheidsgevoel. Toen ik jong was, heb ik heel lang gezegd dat ik later rechercheur wilde worden. Ik weet eigenlijk niet wanneer ik dat heb losgelaten. Uiteindelijk ben ik ondernemer geworden en daar ben ik heel blij mee. Maar het zegt denk ik wel iets over dat ik dat al lang in me heb. Het sociale aspect van het ondernemerschap vind ik heel tof. Bijdragen aan iets waar mensen beter van worden in plaats van slechter. Dus de hotels, de mensen die daar werken en reizigers. Het helpt om die mensen in mijn hoofd te houden.’

Samen met onze Madelon Engelen zit je bij de Purpose & Impact Tribe. Een club ondernemers die met elkaar optrekken. Heb je daar ook steun aan?
‘Zeker bij dit soort dilemma’s. Het is heel fijn om daarover te kunnen praten met andere ondernemers. Mijn vrienden vragen natuurlijk ook hoe het met me gaat, maar ze kunnen niet echt doorvoelen wat voor impact het heeft om eindverantwoordelijk te zijn bij een bedrijf. Bij de tribe heb ik mensen ontmoet die me op dat gebied helemaal begrijpen en dat is heel fijn.’

Wat hoop je dat de toekomst brengt, naast winstgevendheid voor Time to Momo?
‘Ik hoop dat we steward ownership meer op de kaart kunnen zetten. Wij waren in Nederland wat dat betreft echt pioniers. Wij hebben al onze juridische documentatie gedeeld, openbaar, om het voor andere ondernemers makkelijker te maken. Inmiddels is er meer aandacht voor. Bijna wekelijks word ik benaderd door een ondernemer die meer over steward ownership wil weten. Daarom heb ik er een blog over geschreven. Vaak zeg ik eerst, joh, lees dat even en als je dan nog vragen hebt, spreken we af.

Het was niet de makkelijkste weg om het op deze manier te doen. Waar je normaal een BV opricht voor 1000 euro, hebben wij 50.000 uit eigen zak betaald om ons bedrijf op te kunnen richten. Een paar weken geleden is er nog een motie aangenomen van Joost Sneller van D66 voor een aparte rechtsvorm voor steward owned-bedrijven. Daar heb ik ook voor gelobbyd. Ik ben met een aantal Kamerleden in gesprek gegaan om uit te leggen waarom wij denken dat het een goed idee is. Dat zou heel tof zijn. Banken of verzekeraars kennen het concept van steward ownership nog niet en daarom kost het veel moeite om het op deze manier te doen. Zo’n nieuwe rechtsvorm zou dit makkelijker maken.’

KENNISMAKEN?

Stuur ons een berichtje